Gospodarka, klimat, środowisko

Transport, budownictwo, rolnictwo, odpady, użytkowanie gruntów i leśnictwo – to sektory, które dołączają do wspólnotowych celów redukcji CO2. Komisja Europejska przedstawiła pakiet środków zakładających, że sektory te muszą obniżyć emisje do 2030 r. o 30 proc. – w porównaniu z rokiem 2005. Jednak ciężar tych zobowiązań jest różny w zależności od kraju członkowskiego – w przypadku Polski wynosi on 7 proc.

KE przedstawiła pakiet środków w celu przyspieszenie przejścia wszystkich sektorów gospodarki w Europie na gospodarkę niskoemisyjną. Komisja stara się utrzymać konkurencyjność UE w światowym modelu społeczno-gospodarczym zmieniającym się pod wpływem impulsu do przejścia na nowoczesną i niskoemisyjną gospodarkę, jaki stworzono w porozumieniu paryskim w sprawie zmiany klimatu. Dzisiejsze wnioski oferują państwom członkowskim jasne i sprawiedliwe zasady przewodnie, które pomogą im przygotować się na przyszłość i utrzymać konkurencyjność Europy. Stanowi to integralny element unii energetycznej i perspektywicznej polityki przeciwdziałania zmianie klimatu.

W 2014 roku UE podjęła wyraźne zobowiązanie: aby wspólnie zmniejszyć, do 2030 r., emisje gazów cieplarnianych we wszystkich sektorach gospodarki o co najmniej 40 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 r. W dzisiejszych wnioskach przedstawiono wiążące roczne cele w zakresie emisji gazów cieplarnianych w państwach członkowskich na lata 2021–2030 w sektorach transportu, budownictwa, rolnictwa, odpadów, użytkowania gruntów i leśnictwa, ponieważ działania w tych sektorach przyczyniają się do działań UE w dziedzinie klimatu (zob. zestawienie informacji MEMO/16/2499 i MEMO/16/2496). Nowe ramy opierają się na zasadach sprawiedliwości, solidarności, opłacalności i integralności środowiskowej. Kwestia ta dotyczy wszystkich państw członkowskich, ponieważ to one będą decydowały o sposobie realizacji środków służących osiągnięciu uzgodnionego celu na 2030 r. Komisja przedstawia również strategię dotyczącą mobilności niskoemisyjnej, w której wyznacza kierunek rozwoju ogólnounijnych środków w zakresie pojazdów nisko- i bezemisyjnych oraz alternatywnych paliw niskoemisyjnych (zob. zestawienie informacji MEMO/16/2497).

Wiceprzewodniczący Komisji odpowiedzialny za unię energetyczną Maroš Šefčovič stwierdził: – Unia energetyczna przynosi efekty. Dzięki zaproponowanej w ubiegłym roku reformie systemu handlu uprawnieniami do emisji oraz dzisiejszemu wnioskowi w sprawie celów w zakresie emisji gazów cieplarnianych w państwach członkowskich ramy polityki klimatyczno-energetycznej do 2030 roku zostaną utwierdzone w prawodawstwie. Wprowadzamy również nasz system transportu na drogę do zerowych emisji. Dzisiejszy pakiet pokazuje, że wszystkie nasze strategie polityczne są podporządkowane osiągnięciu konkurencyjnej, niskoemisyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym, którą obiecaliśmy w strategii unii energetycznej.

Wiceprzewodniczący Komisji ds. zatrudnienia, wzrostu, inwestycji i konkurencyjności Jyrki Katainen oświadczył: – Niniejsza strategia dotyczy kwestii wykraczających poza problematykę transportu i emisji. Należy ją postrzegać jako kolejny element naszych starań o modernizację gospodarki europejskiej i wzmocnienie rynku wewnętrznego. Zdefiniowano w niej priorytetowe działania, które pomogą w zapewnieniu mobilności niskoemisyjnej oraz przedstawiono wyraźne wytyczne dla przyszłych inwestorów. Strategia przyczynia się do osiągnięcia naszych celów, które pozostają niezmienione – pragniemy stworzyć warunki umożliwiające przemysłowi większą konkurencyjność oraz zapewnić miejsca pracy wysokiej jakości.

Komisarz UE do spraw polityki klimatycznej i energetycznej Miguel Arias Cañete powiedział: – UE wyznaczyła sobie ambitny cel redukcji emisji. Jestem przekonany, że możemy go osiągnąć dzięki wspólnym wysiłkom wszystkich państw członkowskich. Proponowane krajowe wiążące cele są sprawiedliwe, elastyczne i realistyczne. Stanowią właściwą zachętę do uwolnienia inwestycji w sektorach transportu, rolnictwa, budownictwa i gospodarowania odpadami. Dzisiejsze wnioski to dowód, że odrobiliśmy pracę domową i że dotrzymujemy obietnic.

Komisarz UE ds. transportu Violeta Bulc powiedziała: – Transport odpowiada za jedną czwartą emisji gazów cieplarnianych w Europie i jest główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza. Uzyskanie mobilności niskoemisyjnej ma zatem kluczowe znaczenie dla osiągnięcia ambitnych celów klimatycznych UE oraz poprawy jakości życia w miastach. Jest to również okazja do modernizacji gospodarki UE i utrzymania konkurencyjności europejskiego przemysłu. Strategia, którą dzisiaj przyjęliśmy, przedstawia plan działania na rzecz mobilności niskoemisyjnej i stanie się bodźcem do tej zmiany.

W UE podjęto już starania, aby dostosować inwestycje prywatne do celów w dziedzinie klimatu i zasobooszczędności. Instrumenty finansowe UE w znacznym stopniu przyczyniają się do walki ze zmianą klimatu. Ponad 50 proc. zatwierdzonych dotychczas inwestycji jest związanych z działaniami w dziedzinie klimatu. W ramach planu inwestycyjnego dla EuropyEuropejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych jest na dobrej drodze do uruchomienia co najmniej 315 mld euro w postaci dodatkowych inwestycji w gospodarkę realną do połowy 2018 r. Ponadto Komisja aktywnie działa na rzecz zapewnienia, by obecne wydatki budżetowe uwzględniały cele klimatyczne. Co najmniej 20 proc. obecnego budżetu UE ma wyraźny wymiar klimatyczny.

Kontekst

W październiku 2014 r. szefowie państw i rządów UE ustalili wiążący cel ograniczenia, do roku 2030, emisji z gospodarki unijnej o co najmniej 40 proc. w porównaniu z rokiem 1990. Osiągnięcie redukcji emisji wymaga współudziału wszystkich sektorów gospodarki. Aby nastąpiło to w opłacalny sposób, sektory przemysłu i energetyki, objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), będą musiały zmniejszyć emisje do 2030 r. o 43 proc. w porównaniu z rokiem 2005. Inne sektory gospodarki, takie jak transport, budownictwo, rolnictwo, odpady, użytkowanie gruntów i leśnictwo, muszą zredukować emisje do 2030 r. o 30 proc. w porównaniu z rokiem 2005.

Ubiegłoroczny wniosek dotyczący zmiany unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji oraz dzisiejsze wnioski legislacyjne dotyczące klimatu stanowią drogowskaz dla przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz są odpowiedzią na zobowiązania podjęte przez Unię Europejską w ramach porozumienia paryskiego. Komisja rozpocznie prace nad planem działania dotyczącym mobilności niskoemisyjnej w celu jak najszybszego przedstawienia pozostałych inicjatyw. Do końca bieżącego roku Komisja zamierza również przedstawić dalsze inicjatywy dotyczące odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej i wewnętrznego rynku energii, stanowiące część strategii unii energetycznej.

Dodatkowe informacje:

  • Portal informacyjny DG CLIMA (w tym prawodawstwo)
  • Tekst europejskiej strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej – zestawienie informacji i analizę uzupełniającą można znaleźć tutaj.
  • Zestawienie informacji Pytania i odpowiedzi dotyczące wniosku Komisji w sprawie wiążących redukcji emisji gazów cieplarnianych w państwach członkowskich (2021-2030)
  • Zestawienie informacji Pytania i odpowiedzi dotyczące wniosku w sprawie włączenia sektora użytkowania gruntów do unijnych ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030
  • Zestawienie informacji Pytania i odpowiedzi dotyczące europejskiej strategii w sprawie mobilności niskoemisyjnej

 

Tabela: Proponowane cele i dostęp do nowych elastycznych rozwiązań

 

2030 target compared to 2005

Maximum annual flexibility

(as a % of 2005 emissions)

One-off flexibility from Emissions Trading System to Effort Sharing Regulation

Flexibility from land use sector to Effort Sharing Regulation*

LU

-40%

4%

0.2%

SE

-40%

2%

1.1%

DK

-39%

2%

4.0%

FI

-39%

2%

1.3%

DE

-38%

 

0.5%

FR

-37%

 

1.5%

UK

-37%

 

0.4%

NL

-36%

2%

1.1%

AT

-36%

2%

0.4%

BE

-35%

2%

0.5%

IT

-33%

 

0.3%

IE

-30%

4%

5.6%

ES

-26%

 

1.3%

CY

-24%

 

1.3%

MT

-19%

2%

0.3%

PT

-17%

 

1.0%

EL

-16%

 

1.1%

SI

-15%

 

1.1%

CZ

-14%

 

0.4%

EE

-13%

 

1.7%

SK

-12%

 

0.5%

LT

-9%

 

5.0%

PL

-7%

 

1.2%

HR

-7%

 

0.5%

HU

-7%

 

0.5%

LV

-6%

 

3.8%

RO

-2%

 

1.7%

BG

0%

 

1.5%

*Estimate, limit is expressed in absolute million tonnes over 10 years.